Carp*

Nu de reële economie in deep shit zit, stijgt de kans dat ook jij binnenkort de laan uitvliegt. Carp* geeft tips om die klap op te vangen.

1 Lees de signalen
Hoewel een slechtnieuwsgesprek meestal koud op je dak valt, is er een aantal waarschuwingssignalen dat moeilijk te negeren valt. Zet bijvoorbeeld vacaturesites maar vast in je favorietenlijst als jouw werkgever adviesbureaus als Boer & Croon of McKinsey binnenhaalt. Die worden in mindere tijden steevast ingehuurd om te gaan ‘knuppelen’. Als je leidinggevende je normaal vrolijk en uitgebreid begroet, maar ineens volstaat met een formeel ‘goedemorgen’ geeft dat te denken. En als het management ineens wel erg vaak vergadert met P&O, gaat dat meestal ook niet over de inhoud van het kerstpakket.

2 Crisis is een kans
Een baan biedt kansen je beroepsmatig te ontwikkelen, maakt een bepaalde leefstijl mogelijk, geeft structuur aan je dag, een sociaal netwerk. Kortom, je ontleent er je identiteit aan. Volgens arbeidspsycholoog Fransje Frohn is het dan ook niet vreemd dat emoties die gepaard gaan met het verlies van de baan kunnen lijken op emoties die je ziet bij een rouwproces. ‘Het wordt ervaren als een crisis met gevoelens van verdriet, onzekerheid, stress en angst.’ Voordat het adagium ‘crisis is een kans’ opgeld doet, moet menigeen daarom eerst een hele omslag maken. Neem daarvoor de tijd.

3 Gewone taken
Om de gevolgen van een slechtnieuwsboodschap het hoofd te bieden, is het allereerst belangrijk dat je ervoor zorgt dat de informatie correct bij je ‘binnenkomt’. Volgens Fransje Frohn is het mogelijk dat je door de emoties niet goed meer hoort wat er precies wordt gezegd. ‘Vraag de informatie ook op papier zodat je deze kunt nalezen en geef aan dat je de mogelijkheid wenst om op een later tijdstip eventueel nog vragen te stellen.’ Volgens de arbeidspsycholoog is het hoe dan ook belangrijk om aandacht te blijven besteden aan ‘gewone’ taken in je dagelijks leven en goed voor jezelf te zorgen. ‘Dit geeft zin aan je bestaan en zorgt ervoor vertrouwen te blijven houden in jezelf.’

4 Analyseren = rust
‘Het helpt als er in het gesprek al wat ruimte voor emoties is’, zegt Fransje Frohn, ‘maar dat zal niet altijd voldoende zijn. Wanneer heftige emoties je belemmeren om verder te gaan, probeer dan eens kritisch de gedachten te analyseren die achter de emoties schuilen, eventueel met hulp van een vertrouwd iemand.’ De kans is niet ondenkbaar dat je je dan realiseert dat je eigenlijk irreëel hoge eisen aan jezelf (of anderen) stelt en vervolgens jezelf (of anderen) verwijt ze niet waar te maken. Als je realistisch over jezelf kunt denken zul je je rustiger voelen en beter in staat zijn naar een oplossing toe te werken.

5 Altijd outplacement
Nadat de emoties verwerkt zijn, wordt het tijd voor bijvoorbeeld het outplacementtraject. Je werkgever is dan zo aardig om een gespecialiseerd bureau in te huren dat jou zo snel mogelijk aan een nieuwe baan probeert te helpen. Volgens Balt Peeters, managing partner van 2Aline Carrière Management, beschikt de Nederlandse werknemer over het algemeen over heel veel vakkennis, maar weet hij veel minder over de arbeidsmarkt. ‘Outplacement is daarom enorm effectief’, vindt hij. ‘Met deskundig advies krijg je veel sneller een nieuwe baan en bovendien is dat dan ook nog vaak een baan die veel beter bij je past dan je oude job.’

6 Doe de ontslagsituatiecheck
Het is lastig om tussen de vele ‘herintredingsbomen’ het bos nog te zien. Handig wellicht om op ontslagnet.nl vier minuten de tijd te nemen voor de Ontslagsituatiecheck, ruim 350.000 werknemers gingen je sinds 2000 al voor. Geven ze je er nog een gratis advies op maat bij ook. Krijg je een zak(je) geld mee van je reorganiserende baas, dan is het een goed idee om via goudenhanddrukspecialist.nl het boek Gouden Handdruk 2008 te bestellen, ook al gratis. Dan weet je bijvoorbeeld of je direct wilt afrekenen met de fiscus of liever een eigen bedrijf start met je smartengeld.

7 Maatwerk
Een specifiek op jouw situatie - achtergrond, opleiding, ervaring - afgestemd loopbaanadvies is veruit het beste. ‘Een standaardcursus is niet effectief’, zegt Balt Peeters. Volgens hem is het voor een succesvolle terugkeer op de arbeidsmarkt essentieel dat je gesprekken voert met ‘echt goeie loopbaancoaches bij een gecertificeerd bureau’. Want aan loopbaanadviseurs met veel kennis van de arbeidsmarkt én werkervaring schort het in reïntegratie/outplacementland nog wel eens. 2Aline bijvoorbeeld levert uitsluitend maatwerktrajecten, zodat een hogeropgeleide na gemiddeld vijf maanden weer aan de bak is, vier maanden sneller dan het landelijke outplacementgemiddelde.