Iedereen wil leuk werk, het liefst met veel vrijheid, een hoog salaris en natuurlijk ook een baan op niveau. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Vooral als je een tijdje op weg bent merk je dat je loopbaanpad niet altijd moeiteloos stijl omhoog gaat. Soms heb je rugwind en soms heb je tegenwind. Hoe ga je daarmee om? Hoe hou je jezelf staande in turbulente tijden en hoe zorg je dat je komt waar je wezen wilt? Loopbaanadviseur Erik den Draak (1964) schrijft voor Carp.nl periodiek columns over solliciteren, werk en loopbaan waar diverse loopbaanthema's in aan de orde komen.
Het leven is geen lolletje. Werken tot je erbij neervalt was eeuwenlang voor grote groepen mensen een normale invulling van hun bestaan. Zo’n twee eeuwen geleden kwam daar langzaam verandering in. De industrialisatie maakte eerst een kleine groep mensen rijk, maar al gauw kwamen de arbeiders daartegen in opstand. De welvaart werd eerlijker verdeeld en nu hoeft niemand meer met een lege maag naar bed. Zelfs niet als je nìet werkt.
Vanaf de lagere school worden we beoordeeld op onze capaciteiten. Niet wie je ouders zijn of in welke straat je woont, maar wat je zelf presteert bepaalt naar welke vervolgopleiding je gaat. Kansen voor iedereen.
Ook daarna ligt er een wereld aan mogelijkheden open. Al vroeg worden kinderen lastig gevallen met vragen over opleidings- en beroepskeuze. ‘Wat vind je leuk?’ is daarbij de leidende vraag. ‘Hoe wil je je leven inrichten?’ Da’s toch weer eens wat anders dan dat je op achtjarige leeftijd door je vader meegenomen wordt aan boord van een vissersschip zoals mijn overgrootvader Jacob den Draak. Hij zou zestig jaar blijven varen, bijna tot z’n dood aan toe.
“In het zweet des aanschijns zult gij brood eten”. Veel mensen hebben zich rot gezweet om de welvaart te realiseren die wij nu kennen. De vrijheid om je eigen beroep te kiezen en zelf te bepalen hoe je je leven inricht is een groot goed. Maar het brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. En soms schuldgevoel als je denkt dat je het niet goed doet. Een hele nieuwe beroepsgroep is opgestaan om mensen met deze vragen te helpen: in Nederland zijn een paar duizend mensen actief als beroepskeuzeadviseur, loopbaanadviseur of re-integratieconsulent.
Mensen die bij een loopbaanadviseur aankloppen stellen vragen over hun ontslag, problemen bij het vinden van een nieuwe baan, het gevoel ‘vast te zitten’ na een verkeerde keuze in het verleden, onvervulde ambities en ‘behoefte aan balans’. Mijn overgrootvader was 100 jaar geleden blij als hij vast zat, want dan sloeg hij niet overboord. Dat was zijn balans. En zijn ambitie? Gewoon elke keer levend terugkomen en nìet zoals zijn vader opgevreten worden door de visjes.
Maar ons leven is heel anders. Wij zitten vast in keuzen en mogelijkheden waar men een eeuw geleden niet aan dacht.
Als loopbaanadviseur denk ik wel eens hoe het was geweest als ik zelf met het zweet op het voorhoofd of de koude wind in de nek netten had staan hijsen in een houten bootje van nauwelijks 25 meter lang op de Noordzee. Ik ben blij met deze tijd. Van problemen moeten we uitdagingen leren maken en die uitdagingen moeten we aanpakken met de voortvarendheid van de visserman.
De mogelijkheid zelf iets moois te maken van je leven, met soms de wind in de rug en soms een flinke tegenwind, is een verworvenheid waar we maar wat blij mee mogen zijn.
Erik den Draak (1964) is loopbaanadviseur, schrijver en ondernemer. Naast diverse (web-) publicaties schrijft hij columns over solliciteren, werk en loopbaan voor Carp.nl. Zijn bedrijf Emergion BV geeft websites uit op het gebied van solliciteren, werk en loopbaan (-advies). Bekende uitgaven zijn Loopbaanadvies.net en Loopbaanadvies.nl.