Overal ter wereld worden ecosystemen, zoals bossen of oceanen, bedreigd. Ze verdwijnen omdat oerbos wordt gekapt voor landbouwgrond, of ze worden beschadigd door overbevissing en vervuiling. De directe economische voordelen wegen duidelijk zwaarder dan de nadelen op lange termijn.
In een nieuw boek, Our Balancing Act – The true value of ecosystems, betoogt The Forest Enterprise Foundation dat deze redenering eigenlijk de wereld op zijn kop is. Met bijdragen van o.a. Willem Ferwerda, directeur van IUCN NL, en Fred Kizza van de Uganda Wildlife Authority wordt een beeld geschetst van de bedreiging en mogelijke redding van ecosystemen.
Ecosystemen maken het leven op aarde mogelijk omdat ze ecosysteem diensten leveren, zoals zuurstof, water en biodiversiteit. Van dit soort ecosysteem diensten zijn er inmiddels meer dan twintig geïdentificeerd, variërend van een gezonde bodem, tot kustbescherming en klimaatregulering. Ze vormen de grondstoffen van onze maatschappij. Net zoals wij bereid zijn te betalen voor grondstoffen als olie, gas en erts, zouden wij eigenlijk ook het gebruik van ecosysteem diensten financieel moeten compenseren. Met de opbrengsten kunnen ecosystemen worden beschermd en eventueel worden onderhouden.
Een probleem is dat het bijzonder moeilijk is de waarde van een ecosysteem vast te stellen. Er zijn zoveel factoren in het spel dat het bijvoorbeeld voor een grondeigenaar eenvoudiger is een bos te kappen dan het te bewaren. Kappen levert kostbaar hout op en weidegrond voor vee of landbouwgrond voor soja of palmolie. Aangezien er nog steeds geen behoorlijke compensatieregeling bestaat om het bos te beschermen wordt meestal de meest winstgevende route gekozen. Dat wil zeggen: kap.
Er zijn inmiddels sectoren die de economische waarde van ongerepte natuur beginnen in te zien. De farmaceutische industrie, bijvoorbeeld, maar ook de landbouwsector en verzekeraars. Het tropisch regenwoud levert duizenden basisingrediënten op voor geneesmiddelen en de bevruchting van gewassen door vogels en bijen draagt voor miljarden bij aan de landbouwsector. Verzekeringsmaatschappijen zijn tot de conclusie gekomen dat ecosystemen natuurlijke barrières vormen tegen storm- en waterschade, en dat het dus de moeite waard is ze te beschermen. Op grond hiervan hebben economen berekend dat ecosystemen jaarlijks voor duizenden miljarden dollars aan waarde produceren, alleen is dat in geen enkele statistiek terug te vinden.
In Our Balancing Act worden de eerste stappen gezet om de werkelijke waarde van ecosystemen in beeld te krijgen. Dit is nodig om te concurreren met investeringen van grote bedrijven bij het opkopen, omvormen en uitputten van oerwouden en cruciale visgronden. De auteurs, Denis Slieker en Jos van Assendelft, schetsen de huidige stand van zaken en geven een kijkje in de werkelijke economische waarde van ecosystemen. Ze presenteren ook een model om ecosysteem diensten (water, voedsel, zuurstof, klimaatregulering e.d.) te monetariseren en op te nemen in de wereldwijde economie.
Bron: the Forest Enterprise Foundation